Eqwitty.works is ontstaan vanuit een groeiend besef dat veel organisatorische uitdagingen niet volledig kunnen worden begrepen door alleen te kijken naar beleid, structuur of intentie.

Mijn achtergrond in diversiteit en inclusie, zowel binnen overheids- als bedrijfsomgevingen, heeft mij een terugkerende spanning laten zien tussen hoe organisatorische omgevingen zijn ontworpen en hoe ze daadwerkelijk worden ervaren door de mensen die erin werken.

In de loop van de tijd merkte ik dat zelfs de best bedoelde strategieën vaak moeite hadden om door te dringen tot de dagelijkse praktijk. Niet omdat het organisaties ontbrak aan toewijding, maar omdat ze onderschatten hoe groot de verschillen zijn in de manier waarop mensen toegang hebben tot, betekenis geven aan en hun weg vinden binnen diezelfde werkstructuren.

Dit besef heeft mijn focus geleidelijk verschoven naar equity; in het Nederlands het best te vertalen als kansenrechtvaardigheid. Ik kies bewust voor dit woord, omdat ‘gelijke kansen’ in de praktijk vaak betekenen dat iedereen simpelweg dezelfde regels krijgt opgelegd. Kansenrechtvaardigheid gaat een stap verder: het herkent dat mensen verschillende startposities hebben en zorgt ervoor dat iedereen de specifieke tools en toegang krijgt om daadwerkelijk op die startstreep te kunnen staan. Ik gebruik de verschillende termen bewust door elkaar heen; equity, kansenrechtvaardigheid en kansengelijkheid.

Equity is het verschil tussen te horen krijgen dát je iets moet gebruiken, en daadwerkelijk begrijpen wat het is, hoe het werkt en hoe je er in de praktijk mee omgaat.

In de praktijk kwam dit op een eenvoudige manier tot uiting in situaties waarin iets wat op het eerste gezicht eenvoudig leek, toch een onuitgesproken niveau van begrip nodig had. Bijvoorbeeld: wanneer je te horen krijgt dat je ‘een bepaalde handeling moet verrichten’ of ‘een proces moet volgen’, zonder dat je ooit hebt gezien hoe dat er concreet uitziet, hoe het is opgebouwd of hoe mensen er in de praktijk doorgaans mee omgaan. Wat als vanzelfsprekend wordt beschouwd, is vaak alleen toegankelijk voor degenen die al weten hoe ze het moeten interpreteren.

Equity als invalshoek voor organisatieomgevingen
In mijn werk is kansenrechtvaardigheid geen beleidskader of morele uitbreiding van diversiteit en inclusie. Het is een manier om te begrijpen hoe organisatieomgevingen de toegang tot duidelijkheid, verwachtingen, context en informele kennis verdelen over verschillende functies binnen een werkstructuur. Wat neutraal of vanzelfsprekend lijkt, is vaak alleen toegankelijk voor degenen die al over de nodige contextuele basiskennis beschikken om het te interpreteren.

Dit verschil in toegang is subtiel, maar structureel gezien van groot belang. Het bepaalt hoe mensen zelfvertrouwen, participatie, besluitvorming, zichtbaarheid en ontwikkeling binnen professionele omgevingen ervaren.

Ervaringen uit de praktijk en structurele interpretatie
Mijn visie is ook gevormd door persoonlijke ervaringen. Als vrouw van kleur in overwegend witte professionele omgevingen, werd ik me er steeds meer van bewust dat veel normen binnen organisaties eerder op impliciete afspraken dan op expliciete uitleg berusten.

Er waren momenten waarop verwachtingen voor anderen vanzelfsprekend leken, terwijl ik ze pas na zorgvuldige observatie, interpretatie of reconstructie in de loop van de tijd kon doorgronden. Niet omdat ik daar niet toe in staat was, maar omdat de toegang tot de onderliggende aannames van de omgeving ongelijk verdeeld was. Dit leidde tot een duidelijk onderscheid tussen formele gelijkheid en daadwerkelijke toegankelijkheid. En na verloop van tijd werd duidelijk hoe organisatorische omgevingen coherent kunnen lijken, terwijl ze fundamenteel verschillende interne realiteiten voortbrengen.

Verder dan oppervlakkige verklaringen
Een terugkerend patroon dat mij opviel, was de neiging om organisatorische resultaten te verklaren aan de hand van gedrag, communicatie of individuele vaardigheden. Toch wezen veel van de dynamieken die ik tegenkwam consequent in een andere richting.

Deze weerspiegelden verschillen in toegang tot informele kennis, contextuele interpretatie en onuitgesproken verwachtingen die bepalen hoe mensen binnen dezelfde werkstructuur kunnen functioneren. Hierdoor verschoof mijn aandacht van oppervlakkige interpretaties naar de structurele logica die terugkerende organisatorische patronen voortbrengt.

Ook werd duidelijk dat inspanningen op het gebied van diversiteit en inclusie, zonder gelijke toegang tot duidelijkheid en context, vaak afhankelijk blijven van individuele interpretaties in plaats van structureel consistent te worden binnen de hele organisatie. Dit omvat onder meer hoe een gedeeld begrip wordt gedefinieerd, hoe duidelijkheid wordt verspreid en hoe aannames verweven raken met het dagelijkse functioneren.

Waarom Eqwitty.works bestaat
Eqwitty.works weerspiegelt deze kijk op de organisatieomgeving. De naam is een combinatie van ‘equity’ en ‘witty’: ‘equity’ verwijst naar de manier waarop de organisatieomgeving toegang tot duidelijkheid, verwachtingen en context op verschillende manieren verdeelt over mensen en functies. ‘Witty’ daarentegen verwijst naar vindingrijkheid, scherpzinnigheid en het vermogen om complexiteit met nuance en relativering te benaderen.

Samen geven ze uitdrukking aan het idee dat het begrijpen van de organisatorische realiteit zowel bewustzijn van ongelijke toegang vereist als het vermogen om verder te kijken dan oppervlakkige verklaringen. Het woord ‘works’ weerspiegelt de overtuiging dat kansenrechtvaardigheid niet abstract is. Het bepaalt actief hoe organisatorische omgevingen functioneren, hoe mensen die ervaren en hoe ontwikkeling mogelijk wordt.

Het doel van dit werk is niet om organisaties te reduceren to vaste conclusies, maar om de relatie tussen structuur, toegang, interpretatie en de dagelijkse praktijk zichtbaar te maken. Organisatieomgevingen worden namelijk niet alleen ontworpen. Ze ontstaan ook door wat er wordt aangenomen, begrepen en onuitgesproken blijft.